มหาวิทยาลัยพะเยา .... สิ่งดีๆ ที่มีอยู่หลังดอย

มหาวิทยาลัยพะเยา (อังกฤษ: University of Phayao; ย่อ: มพ / UP) 

เป็นมหาวิทยาลัยในกำกับของรัฐบาล ตั้งอยู่ในจังหวัดพะเยา เดิมเป็นวิทยาเขตในสังกัดมหาวิทยาลัยนเรศวร ต่อมา มีการตราพระราชบัญญัติมหาวิทยาลัยพะเยา พ.ศ. 2553 เมื่อวันที่ 12 กรกฎาคม พ.ศ. 2553 และประกาศในราชกิจจานุเบกษาเมื่อวันที่ 16 กรกฎาคม พ.ศ. 2553 จึงถือได้ว่ามหาวิทยาลัยพะเยาได้แยกออกจากมหาวิทยาลัยนเรศวร และเป็นมหาวิทยาลัยเอกเทศอย่างเต็มรูปแบบมหาวิทยาลัยพะเยา ตั้งอยู่ที่ตำบลแม่กา อำเภอเมืองพะเยา จังหวัดพะเยา มีพื้นที่ประมาณ 5,700 ไร่
ตราสัญลักษณ์มหาวิทยาลัยพะเยา แบ่งออกเป็น 3 ส่วน คือ

1. กรอบพื้นหลังสีม่วง รูปร่างอ้างอิงมากจากหลักศิลาจารึกโบราณที่ค้นพบในเมืองพะเยา แสดงถึงความเจริญรุ่งเรืองของศาสตร์ต่างๆ ในเมืองพะเยาที่มีแต่โบราณ

1. สัตตภัณฑ์ เชิงเทียน 7 ยอด สำหรับจุดบูชาพระพุทธเจ้า ก่อนเริ่มประกอบพิธีกรรมทางศาสนา เปรียบเสมือนเขาสัตตบริภัณฑ์ทั้ง 7 ชั้น ที่ล้อมรอบเขาพระสุเมรุใจกลางจักรวาล ที่ตั้งของสวรรค์ชั้นดาวดึงส์ ที่ประทับของพระอินทร์ และประดิษฐานเจดีย์พระเกศ พระเขี้ยวแก้วของสมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าทุกๆพระองค์ เปรียบดังพระพุทธเจ้าเป็นศูนย์กลางจักรวาล อีกนัยหนึ่งยังหมายถึงการสำเร็จโพชฌงค์ 7 อันเป็นธรรมะสำคัญสู่การบรรลุธรรมขั้นสูงสุด รวมความแล้วเปรียบได้กับภูมิประเทศของมหาวิทยาลัยพะเยาที่เป็นดั่งดินแดนสวรรค์ แวดล้อมไปด้วยทิวเขาเป็นชั้นๆเป็นดินแดนแห่งความสุข และเป็นศูนย์รวมแห่งปัญญาความรู้

1. อักษรย่อ มพ. อ้างอิงมาจากตัวอักษรฝักขามล้านนาที่จารึกลงบนแผ่นศิลาจารึกที่ค้นพบในเมืองพะเยา

ปัจจุบัน มหาวิทยาลัยพะเยา ประกอบไปด้วยหน่วยงานวิชาการ จำนวน 14 คณะ 3 วิทยาลัย 1 โรงเรียน 1 วิทยาเขต และ 2 โครงการจัดตั้งคณะ เปิดสอนมากกว่า 74 สาขาวิชา ดังนี้

1. คณะ คณะแพทยศาสตร์ คณะพยาบาลศาสตร์ คณะเภสัชศาสตร์ คณะทันตแพทยศาสตร์ คณะวิทยาศาสตร์การแพทย์ คณะสหเวชศาสตร์ คณะวิทยาศาสตร์ คณะเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร คณะเกษตรศาสตร์และทรัพยากรธรรมชาติ คณะวิศวกรรมศาสตร์ คณะสถาปัตยกรรมศาสตร์และศิลปกรรมศาสตร์ คณะวิทยาการจัดการและสารสนเทศศาสตร์ คณะนิติศาสตร์ คณะศิลปศาสตร์ โครงการจัดตั้งคณะสาธารณสุขศาสตร์ โครงการจัดตั้งคณะสังคมศาสตร์ ชีวิตในมหาวิทยาลัย มหาวิทยาลัยพะเยา มีสิ่งอำนวยความสะดวก เพื่อบริการนิสิตภายในมหาวิทยาลัยต่างๆ ดังนี้ การเดินทางภายในมหาวิทยาลัย มหาวิทยาลัยจัดรถบัสโดยสารพลังงาน NGV ฟรี เดินทางโดยรอบมหาวิทยาลัย รถออกระยะห่างประมาณ 5 นาทีต่อเที่ยว บริการตั้งแต่เวลา 7:00 น. - 21:00 น. ไม่มีวันหยุด โดยมีจุดรับส่งเส้นทางตั้งแต่ หน้ามหาวิทยาลัยจนถึงหอพักนิสิตในกำกับมหาวิทยาลัย(UP DORM) ระยะทางประมาณ 8 กิโลเมตร สิ่งอำนวยความสะดวก ร้านมินิมาร์ท โรงอาหาร พื้นที่สันทนาการ พื้นที่ให้บริการ wi-fi ธนาคารไทยพานิชย์ สาขาย่อยมหาวิทยาลัยพะเยา(อาคารเรียนรวมหลังเก่าหรือตึกPKY) ธนาคารกรุงไทย สาขาย่อยมหาวิทยาลัยพะเยา(อาคารเรียนรวมหลังใหม่หรือตึกCE) ไปรษณีย์ สาขาย่อยมหาวิทยาลัยพะเยา(อาคารสำนักงานอธิการบดี) ศูนย์การแพทย์มหาวิทยาลัยพะเยา สนามกีฬา สระว่ายน้ำ ห้องบริการคอมพิวเตอร์ หอพักนิสิต เนื่องจากมหาวิทยาลัยพะเยามีนโยบายรับนิสิตพื้นที่ต่างๆ ทั้งในเขตพื้นที่ให้บริการและนอกพื้นที่ให้บริการ จึงจำเป็นอย่างยิ่งที่มหาวิทยาลัยควรมีพอพักให้นิสิตที่ไม่สะดวกในเรื่องการเดินทางมาศึกษาโดยมหาวิทยาลัยมีหอพักไว้ให้บริการนิสิตภายในมหาวิทยาลัย ประกอบไปด้วย หอพักของมหาวิทยาลัยเอง และหอพักในกำกับมหาวิทยาลัย รับนิสิตได้มากกว่า 6,000 คน กิจกรรมนิสิต มหาวิทยาลัยมีกิจกรรมต่างๆให้นิสิตได้ร่วมระหว่างศึกษาเพื่อเสริมทักษะการอยู่ร่วมในสังคม ไม่ว่าจะเป็น ชมรม ชุมนุม กิจกรรมสาขา งานกีฬาต่างๆ โดยแบ่งออกเป็น กิจกรรมส่วนกลาง โดย องค์การนิสิตมหาวิทยาลัยพะเยา(อ.มพ.)เป็นผู้ดำเนินโครงการ กิจกรรมส่วนของคณะ โดยสโมสรนิสิตแต่ละคณะทั้งหมด 14 คณะ 1วิทยาลัย กิจกรรมเลือกเสรี คือชมรม และมหาวิทยาลัยพะเยาเป็นมหาวิทยาลัยแห่งเดียว ที่มีการจัดกิจกรรมอีกรูปแบบหนึ่ง เรียกว่า กิจกรรมเวียง โดยทั้งนี้กิจกรรมเวียงแบ่งออกเป็น 6เวียง คือ เวียงกาหลวง เวียงจอมทอง เวียงบัว เวียงเชียงแรง เวียงน้ำเต้า และเวียงลอ ทั้งนี้เวียงคือระบบการปกครองหนึ่งซึ่งครั้งอดีต อาณาจักรภูกาม ประเพณี First Step Camp เป็นกิจกกรรมแรกของการก้าวสู่มหาวิทยาลัยของนิสิตชั้นปีที่หนึ่ง โดยจะมีการกล่าวต้อนรับของผู้บริหารมหาวิทยาลัยฯ กิจกรรมการต้อนรับและแสดงของนิสิตรุ่นพี่ โดยมีองค์การนิสิตมหาวิทยาลัยพะเยา(อ.มพ.)เป็นผู้ดำเนินโครงการ ร่วมกับสภานิสิตมหาวิทยาลัยพะเยา (ส.มพ.)และนิสิตรุ่นพี่จาก 14คณะ 1วิทยาลัย กิจกรรมไหว้ครู จัดขึ้นในช่วงเดือนมิถุนายน ของทุกปี เพื่อให้นิสิตได้ระลึกถึงพระคุณครูอาจารย์ นอกจากนี่ยังมีกิจกกรรมการมอบทุนการศึกษาให้แก่นิสิตเพื่อเป็นกำลังใจในการศึกษาอีกด้วย วันสถาปนามหาวิทยาลัยพะเยา วันที่ 17 กรกฎาคม 2553 ถือเป็นวันมหามงคล เนื่องจากพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวฯ ได้ทรงกรุณาโปรดเกล้าโปรดกระหม่อมได้ยกฐานะเป็นมหาวิทยาลัยพะเยา จึงถือว่า วันที่ 17 กรกฎาคม ของทุกปีเป็นวันสถาปนามหาวิทยาลัยพะเยา โดยมีกิจกรรมและการแสดงหลายอย่างในวันดังกล่าวในทุกปี ประเพณีเดินขึ้นมอ กิจกรรมเดินเข้ามหาวิทยาลัยนี้เป็นกิจกรรมที่สานต่อประเพณีอันดีงาม โดยการนำชื่อของเวียงแต่โบราณมาใช้เป็นชื่อของกลุ่มนิสิตที่ดำเนินกิจกรรม เชื่อมโยงความสัมพันธ์กับชุมชนในท้องถิ่นจังหวัดพะเยา นำเอาอัตลักษณ์มาประยุกต์เป็นแนวคิดสร้างสรรค์ก่อเกิดประโยชน์ต่อไป ซึ่งแต่ละเวียงก็จะมีรูปแบบการจัดขบวนที่แตกต่างกันตามปรัชญาของเวียง โดยเน้นศิลปวัฒนธรรมทางล้านนา หลังจากนั้นนิสิตชั้นปี 1 ทั้ง 6 เวียง เข้าร่วมพิธีบวงสรวงสมเด็จพระนเรศวรมหาราช และมีงานแสงสี เสียง ซึ่งจัดในช่วงเดือน กรกฎาคมของทุกปี ยาว(พะเยา)ได้ปกคตรองในระบอบนี้ และทั้งนี้ยังมี สภานิสิตมหาวิทยาลัยพะเยา(ส.มพ.)เป็นผู้ดูแล รักษาสิทธิ ชีวิตความเป็นอยู่ของนิสิตภายในมหาวิทยาลัยอีกทางหนึ่งด้วย

   วิทยาลัย วิทยาลัยพลังงานและสิ่งแวดล้อม วิทยาลัยการศึกษา วิทยาลัยการจัดการ กรุงเทพมหานคร วิทยาเขต มหาวิทยาลัยพะเยา วิทยาเขตเชียงราย โรงเรียน โรงเรียนสาธิตมหาวิทยาลัยพะเยา